webdesign: art&vision
contact thuis webdesign: art&vision
Progressieve rock, symfonische muziek?
Hoe zit dat nou precies?
Progressieve rock
Ook wel prog of prog-rock genoemd is een vorm van rock georiënteerde muziek die opkwam in de jaren 60 en haar hoogtepunt bereikte in de jaren 70 en 80. Progressieve rock ontstond doordat muzikanten geen rekening wilden houden met belemmeringen die gelden voor populaire muziek die op de radio wordt uitgezonden, zoals eenvoudige teksten en korte nummers.
De voorlopers
De stijl kwam op in de jaren 60 nadat in 1966 The Beach Boys met het album Pet Sounds en The Beatles met Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band de popmuziek in een nieuwe richting hadden gebracht, waarin meer plaats was voor experiment en vernieuwing. Bands als Procol Harum en Moody Blues met het album Days of future passed verwerkten daarna elementen uit de klassieke muziek in hun werk.
Klassieke progressieve rock
De klassieke progressieve rock zelf ontwikkelt zich vanaf 1969 eerst voornamelijk in Engeland. Het bereikt een hoogtepunt in de jaren 70 met als belangrijkste bands Genesis, Jethro Tull, King Crimson, Pink Floyd en Yes.
De muziek is vaak veeleisend. En niet alleen de muziek is bombastisch, de uitvoering daaromheen ook. Show en spektakel volgden.
Naarmate de jaren 70 vorderen, gaat de stijl steeds meer aan het eigen gewicht ten onder. Bands bestaan vaak weliswaar uit vaardige muzikanten, maar in 1977 zorgt de punk voor een omslag en verschuift de waardering van critici en publiek naar rauwe en simpele 3-akkoorden rock. Rond 1980 is de stijl op sterven na dood. Slechts enkele bands blijven doorgaan, anderen wijzigen hun muzikale koers. De bands blijven succesvol voor het trouwe publiek. Op enkele uitzonderingen na (zoals Pink Floyd en Genesis) is het succes bij het grote publiek van de bands echter voorbij.
Neo-Prog
Een opleving van de stijl volgt enkele jaren later, met bands als Marillion, Pendragon en IQ. Van een progressieve stijl is dan geen sprake meer, omdat veel bands die tot deze Neo-Prog behoren sterk teruggrijpen op de muziek van oorspronkelijke bands zoals Genesis en Yes en dus weinig origineel zijn. Ze maken wel gebruik van modernere instrumenten.
Hoewel in de jaren 80 en 90 veel van de oude bands een comeback maken is prog-rock een wat geforceerd aandoende stijl geworden voor een beperkte groep liefhebbers, die weinig invloed meer uitoefent op de rest van de muziekwereld.
Progressieve metal
Dit genre ontstond uit de progressieve rock eind jaren 80. Er worden invloeden vanuit de heavy metal verwerkt in de muziek. Het is vaak virtuoos en complex. Kenmerkend zijn het typische drumpatroon en de snelle, vreemde tempowisselingen. Bands zijn Opeth, Dream Theater, Ayreon, Queensryche en Pain Of Salvation en vanaf 1998 ook The Gathering, al hoort die laatstgenoemde band wellicht bij space rock thuis.
Retro-Prog
In de jaren 90 komen er bands die als voorbeeld de klassieke progressieve rock hebben, maar het wel in een modern jasje steken. Voorbeelden: Porcupine Tree, The Flower Kings, Spock's Beard en TransAtlantic. Bands als het Nederlandse Ayreon ( met zijn symfonische spacy rock-opera's), het Amerikaanse Tool ( met hun duistere moeilijke teksten) en het Amerikaanse Dream Theater ( met hun bekende virtuositeit) zorgden voor een opleving van het genre.
Space rock
De oorsprong van dit genre ligt in de psychedelische rockmuziek van de late jaren 60. Het zijn vaak repeterende muziekstukken met space klanken die een futuristische atmosfeer uitademen. Live wordt dit vaak ondersteund door omvangrijke lichtshows. Voorbeelden zijn de vroege albums van Pink Floyd.
Symfonische rock
Ook wel kortweg symfo genoemd. Het is rockmuziek die is ontstaan aan het einde van de jaren zestig en die gekenmerkt wordt door lang uitgesponnen nummers vol tempo- en themawisselingen. Kenmerkend voor symfonische rock is het gebruik van elementen uit de klassieke muziek, zoals het gebruik van klassieke instrumenten, thema's of compositie-schema's.
Kenmerken Prog-Rock
Er zijn bepaalde aspecten in de progressieve rockmuziek die kenmerkend zijn voor het genre. Niet elke band zal al deze aspecten hebben – en de lijst is ook niet volledig - maar ze komen wel opvallend vaak voor:
Lange composities, soms meer dan 20 minuten, met ingewikkelde melodieën, ritmes en harmonische ontwikkeling. Vaak worden deze muziekstukken epics genoemd. Deze stukken zijn niet erg commercieel, omdat liedjes op de radio in de regel tussen de 3 en 5 minuten duren.
De teksten zijn ingewikkeld en soms raadselachtig, met vaak onderwerpen als sciencefiction, fantasie, geschiedenis, religie, oorlog en chaos. Nummers zoals in de popmuziek over dagelijkse dingen als liefde en seks zul je niet tegenkomen. Veel prog-rockbands willen met hun teksten commentaar geven op de maatschappij, maar zijn zelden direct politiek. Wel willen ze mensen vaak meer laten nadenken over allerlei thema's.
Een conceptalbum is een album waarvan de nummers allemaal gaan over hetzelfde onderwerp en vaak een verhaal vertellen. Soms wordt dit aangeduid met de term rock opera. Zoals The Lamb Lies Down On Broadway(Genesis), Days Of Future Passed (Moody Blues), The Wall, Animals, Wish You Were Here en Dark Side Of The Moon(Pink Floyd). Een recenter conceptalbum is Nostradamus van Kayak.
Ongebruikelijke instrumenten en ongebruikelijke zangstijlen. Niet-Westerse instrumenten en percussie, maar ook Westerse toetseninstrumenten als synthesizer, piano, Hammond-orgel en Mellotron zijn meer aanwezig in prog dan in andere rockgenres. Zang wordt vaker dan in andere populaire muziek gekenmerkt door meerstemmigheid. Misschien verrassend is dat het gebruik van orkesten en koren minder voorkwam in de prog-rock van de jaren 60 en 70 dan gedacht. Vaak werden deze geluiden elektronisch nagebootst door middel van bijvoorbeeld een Mellotron.
Ongebruikelijke maatsoorten, ritmetechnieken, toonladders en afstemming. De prog-rock staat wel bekend om het gebruik van afwijkende maatsoorten en vooral veel tempowisselingen binnen een nummer.
Een extreme variatie van geluidsterkte, van fluisterstil tot harde stukken binnen een nummer. Karakteristiek is dat daardoor de aandacht op de muziek wordt gevestigd.
Invloeden vanuit de klassieke muziek. De opbouw en compositie van klassieke stukken zorgt voor inspiratie.
Het visuele aspect zoals de podiumact, maar ook het artwork is opmerkelijk. De trend is gezet door The Beatles (alhoewel geen prog-rockband) met Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Sommige prog-rockbands werden bekend door hun opmerkelijke albumhoezen.
Gebruik van geluidseffecten. Vooral Pink Floyd is hier beroemd om, met bijvoorbeeld Speak To Me of Money. Maar ook een band als Jethro Tull maakte hier gebruik van, zoals de oorlogsgeluiden op de achtergrond in het nummer War Child.
Herkomst progressieve rockbands
Progressieve rock is vooral een Europese aangelegenheid, in Amerika is prog-rock meer vermengd met hardrock. Bands als Rush, Saga en Kansas. In Duitsland zijn bands als Eloy en Grobschnitt actief. In die tijd begonnen in Duitsland ook veel bands te experimenteren met rock en elektronica; al deze Duitse experimentele en progressieve Duitse bands worden vaak onder het subgenre Krautrock geplaatst. In Nederland zijn Kayak, Supersister, Alquin en Earth & Fire belangrijke namen. Daarnaast is de Nederlandse band Focus ook internationaal zeer populair.
Hoe zit dat nou precies?
Progressieve rock
Ook wel prog of prog-rock genoemd is een vorm van rock georiënteerde muziek die opkwam in de jaren 60 en haar hoogtepunt bereikte in de jaren 70 en 80. Progressieve rock ontstond doordat muzikanten geen rekening wilden houden met belemmeringen die gelden voor populaire muziek die op de radio wordt uitgezonden, zoals eenvoudige teksten en korte nummers.
De voorlopers
De stijl kwam op in de jaren 60 nadat in 1966 The Beach Boys met het album Pet Sounds en The Beatles met Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band de popmuziek in een nieuwe richting hadden gebracht, waarin meer plaats was voor experiment en vernieuwing. Bands als Procol Harum en Moody Blues met het album Days of future passed verwerkten daarna elementen uit de klassieke muziek in hun werk.
Klassieke progressieve rock
De klassieke progressieve rock zelf ontwikkelt zich vanaf 1969 eerst voornamelijk in Engeland. Het bereikt een hoogtepunt in de jaren 70 met als belangrijkste bands Genesis, Jethro Tull, King Crimson, Pink Floyd en Yes.
De muziek is vaak veeleisend. En niet alleen de muziek is bombastisch, de uitvoering daaromheen ook. Show en spektakel volgden.
Naarmate de jaren 70 vorderen, gaat de stijl steeds meer aan het eigen gewicht ten onder. Bands bestaan vaak weliswaar uit vaardige muzikanten, maar in 1977 zorgt de punk voor een omslag en verschuift de waardering van critici en publiek naar rauwe en simpele 3-akkoorden rock. Rond 1980 is de stijl op sterven na dood. Slechts enkele bands blijven doorgaan, anderen wijzigen hun muzikale koers. De bands blijven succesvol voor het trouwe publiek. Op enkele uitzonderingen na (zoals Pink Floyd en Genesis) is het succes bij het grote publiek van de bands echter voorbij.
Neo-Prog
Een opleving van de stijl volgt enkele jaren later, met bands als Marillion, Pendragon en IQ. Van een progressieve stijl is dan geen sprake meer, omdat veel bands die tot deze Neo-Prog behoren sterk teruggrijpen op de muziek van oorspronkelijke bands zoals Genesis en Yes en dus weinig origineel zijn. Ze maken wel gebruik van modernere instrumenten.
Hoewel in de jaren 80 en 90 veel van de oude bands een comeback maken is prog-rock een wat geforceerd aandoende stijl geworden voor een beperkte groep liefhebbers, die weinig invloed meer uitoefent op de rest van de muziekwereld.
Progressieve metal
Dit genre ontstond uit de progressieve rock eind jaren 80. Er worden invloeden vanuit de heavy metal verwerkt in de muziek. Het is vaak virtuoos en complex. Kenmerkend zijn het typische drumpatroon en de snelle, vreemde tempowisselingen. Bands zijn Opeth, Dream Theater, Ayreon, Queensryche en Pain Of Salvation en vanaf 1998 ook The Gathering, al hoort die laatstgenoemde band wellicht bij space rock thuis.
Retro-Prog
In de jaren 90 komen er bands die als voorbeeld de klassieke progressieve rock hebben, maar het wel in een modern jasje steken. Voorbeelden: Porcupine Tree, The Flower Kings, Spock's Beard en TransAtlantic. Bands als het Nederlandse Ayreon ( met zijn symfonische spacy rock-opera's), het Amerikaanse Tool ( met hun duistere moeilijke teksten) en het Amerikaanse Dream Theater ( met hun bekende virtuositeit) zorgden voor een opleving van het genre.
Space rock
De oorsprong van dit genre ligt in de psychedelische rockmuziek van de late jaren 60. Het zijn vaak repeterende muziekstukken met space klanken die een futuristische atmosfeer uitademen. Live wordt dit vaak ondersteund door omvangrijke lichtshows. Voorbeelden zijn de vroege albums van Pink Floyd.
Symfonische rock
Ook wel kortweg symfo genoemd. Het is rockmuziek die is ontstaan aan het einde van de jaren zestig en die gekenmerkt wordt door lang uitgesponnen nummers vol tempo- en themawisselingen. Kenmerkend voor symfonische rock is het gebruik van elementen uit de klassieke muziek, zoals het gebruik van klassieke instrumenten, thema's of compositie-schema's.
Kenmerken Prog-Rock
Er zijn bepaalde aspecten in de progressieve rockmuziek die kenmerkend zijn voor het genre. Niet elke band zal al deze aspecten hebben – en de lijst is ook niet volledig - maar ze komen wel opvallend vaak voor:
Lange composities, soms meer dan 20 minuten, met ingewikkelde melodieën, ritmes en harmonische ontwikkeling. Vaak worden deze muziekstukken epics genoemd. Deze stukken zijn niet erg commercieel, omdat liedjes op de radio in de regel tussen de 3 en 5 minuten duren.
De teksten zijn ingewikkeld en soms raadselachtig, met vaak onderwerpen als sciencefiction, fantasie, geschiedenis, religie, oorlog en chaos. Nummers zoals in de popmuziek over dagelijkse dingen als liefde en seks zul je niet tegenkomen. Veel prog-rockbands willen met hun teksten commentaar geven op de maatschappij, maar zijn zelden direct politiek. Wel willen ze mensen vaak meer laten nadenken over allerlei thema's.
Een conceptalbum is een album waarvan de nummers allemaal gaan over hetzelfde onderwerp en vaak een verhaal vertellen. Soms wordt dit aangeduid met de term rock opera. Zoals The Lamb Lies Down On Broadway(Genesis), Days Of Future Passed (Moody Blues), The Wall, Animals, Wish You Were Here en Dark Side Of The Moon(Pink Floyd). Een recenter conceptalbum is Nostradamus van Kayak.
Ongebruikelijke instrumenten en ongebruikelijke zangstijlen. Niet-Westerse instrumenten en percussie, maar ook Westerse toetseninstrumenten als synthesizer, piano, Hammond-orgel en Mellotron zijn meer aanwezig in prog dan in andere rockgenres. Zang wordt vaker dan in andere populaire muziek gekenmerkt door meerstemmigheid. Misschien verrassend is dat het gebruik van orkesten en koren minder voorkwam in de prog-rock van de jaren 60 en 70 dan gedacht. Vaak werden deze geluiden elektronisch nagebootst door middel van bijvoorbeeld een Mellotron.
Ongebruikelijke maatsoorten, ritmetechnieken, toonladders en afstemming. De prog-rock staat wel bekend om het gebruik van afwijkende maatsoorten en vooral veel tempowisselingen binnen een nummer.
Een extreme variatie van geluidsterkte, van fluisterstil tot harde stukken binnen een nummer. Karakteristiek is dat daardoor de aandacht op de muziek wordt gevestigd.
Invloeden vanuit de klassieke muziek. De opbouw en compositie van klassieke stukken zorgt voor inspiratie.
Het visuele aspect zoals de podiumact, maar ook het artwork is opmerkelijk. De trend is gezet door The Beatles (alhoewel geen prog-rockband) met Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Sommige prog-rockbands werden bekend door hun opmerkelijke albumhoezen.
Gebruik van geluidseffecten. Vooral Pink Floyd is hier beroemd om, met bijvoorbeeld Speak To Me of Money. Maar ook een band als Jethro Tull maakte hier gebruik van, zoals de oorlogsgeluiden op de achtergrond in het nummer War Child.
Herkomst progressieve rockbands
Progressieve rock is vooral een Europese aangelegenheid, in Amerika is prog-rock meer vermengd met hardrock. Bands als Rush, Saga en Kansas. In Duitsland zijn bands als Eloy en Grobschnitt actief. In die tijd begonnen in Duitsland ook veel bands te experimenteren met rock en elektronica; al deze Duitse experimentele en progressieve Duitse bands worden vaak onder het subgenre Krautrock geplaatst. In Nederland zijn Kayak, Supersister, Alquin en Earth & Fire belangrijke namen. Daarnaast is de Nederlandse band Focus ook internationaal zeer populair.
wat is Symfo